ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಯೋಗೀಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಪರಮಹಂಸರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ
ಅರುಣಚರಣಪದ್ಮಂ ಪಂಡಿತೈಃ ಸೇವ್ಯಮಾನಮ್ | ನರಹರಿಗುರುರೂಪಂ ನಿತ್ಯವಿಜ್ಞಾನವೇದ್ಯಮ್ |
ಅಮರಗಿರಿನಿವಾಸಶ್ರೀನಿವಾಸಪ್ರಸಾದಾತ್ | ಪ್ರಕಟಿತನಿಜಚಿತ್ತಂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಯೋಗೀಂದ್ರಮೀಡೇ ||
ಅಮರಗಿರಿನಿವಾಸಶ್ರೀನಿವಾಸಪ್ರಸಾದಾತ್ | ಪ್ರಕಟಿತನಿಜಚಿತ್ತಂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಯೋಗೀಂದ್ರಮೀಡೇ ||
ಆಗಿನ ಯಳ್ಳಂಬಳಸೆಯ ಕೆಲವು ಗಣ್ಯರ ಪೈಕಿ ಅಯ್ಯನವರ ಮನೆತನದವರು, ನಾಡಿಗ ಮನೆತನದವರು ಮೊದಲಾದ ಆಸ್ತಿಕಮಹಾಜನರೂ ಇದ್ದರು. ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಅವರವರೇ ಬಲು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಯ್ಯನವರ ಮನೆತನದ ವೇ||ಬ್ರ||ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರ ಮತ್ತು ವೇ||ಬ್ರ||ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯನವರ ಗಣಪತಿಗಳು ಮಿಕ್ಕ ಎಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಳೆಯೇರಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರ ಮನೆಯ ಕಾಗದದ ಮಹಲಿನ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಮಿಗಿಲಿಲ್ಲವೆಂದೇ ನನ್ನ ಭಾವನೆ – ಹೀಗೆಂದು ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಹೊಳೇನರಸೀಪುರದ ಶ್ರೀಗಳು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ಅಯ್ಯನವರ ಮನೆತನದವರನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.
ಅಯ್ಯ ನವರ ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರ ಮನೆಯನ್ನು ಒಂದು ವೇದಾಗಾರವೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಅವರ ಮನೆಗೆ ನಾನು (ಅಂದರೆ, ಪರಮ ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀಚರಣರು) ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲ ಬೆಟ್ಟದ ಪುರದ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾ ಋಗ್ವೇದವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ದೃಶ್ಯದ ಚಿತ್ರವು ಈಗಲೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಿದೆ. ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಬಿಡಿಸಿದರೆ ಸೊಪ್ಪು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯು ನನ್ನ ಎಳೆಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಾಕುತ್ತಿತ್ತು.
ಭಟ್ಟರು ಪರಮಸಾತ್ವಿಕರು. ಅವರು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಯೋಗೀಂದ್ರರ ಮನೆತನದವರೆಂದೂ, ಅರಸಿಕೆರೆಯ ಬಳಿಯಿರುವ ಮಾಲೇಕಲ್ಲು ತಿರುಪತಿಯ ವೇಂಕಟರಮಣನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ, ಅವರ ಮನೆತನದವರಿಗೆ ಅಗ್ರತೀರ್ಥ ಮರ್ಯಾದೆ ಈ ವರೆಗೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆಯೆಂದೂ, ಈ ಮರ್ಯಾದೆಗೆ ನಡುವೆ ಯಾವದೋ ಅಡ್ಡಬಂದಾಗ ಭಟ್ಟರು ದೊರೆಗಳ ತನಕ ದೂರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರೆಂದೂ ಈಚೆಗೆ ನನಗೆ ತಿಳಿಯಬಂತು. ನವರಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ ಪಾರಾಯಣವೂ, ರಾಮಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಯ್ಯನವರ ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರ ಮನೆಯ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ನನ್ನ (ಶ್ರೀಗಳ) ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಮನೆಯ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಾಣಾವರದ ವೇ||ಬ್ರ||ಶ್ರೀ|| ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಪೂರ್ವ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೂ, ಯಗಟಿಯಿಂದ ವೇದ ಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಚನ್ನಭಟ್ಟರು, ಸೂರಭಟ್ಟರು ಮುಂತಾದ ವೈದಿಕರು ಬಂದು (ನನಗೆ ತಿಳಿಯದ) ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೂ ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ (ಶ್ರೀಗಳಿಗೆ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತ್ತು. ವೇದಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರ ಮಕ್ಕಳು ಅಸಹಾಯ ಶೂರರು. ಕೆರೆಯಹಿಂದೆ ವೇದವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ನೆಲವನ್ನು ಅಗೆದು ಅಡಕೆ, ಬಾಳೆ, ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆದು ಒಂದು ನಂದನವನವನ್ನೇ ಎಬ್ಬಿಸಿದ್ದರು. ಇದೇ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯವರು ಅಯ್ಯನವರ ಶ್ರೀ ವೇಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯನವರು.
ಭಟ್ಟರು ಪರಮಸಾತ್ವಿಕರು. ಅವರು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಯೋಗೀಂದ್ರರ ಮನೆತನದವರೆಂದೂ, ಅರಸಿಕೆರೆಯ ಬಳಿಯಿರುವ ಮಾಲೇಕಲ್ಲು ತಿರುಪತಿಯ ವೇಂಕಟರಮಣನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ, ಅವರ ಮನೆತನದವರಿಗೆ ಅಗ್ರತೀರ್ಥ ಮರ್ಯಾದೆ ಈ ವರೆಗೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆಯೆಂದೂ, ಈ ಮರ್ಯಾದೆಗೆ ನಡುವೆ ಯಾವದೋ ಅಡ್ಡಬಂದಾಗ ಭಟ್ಟರು ದೊರೆಗಳ ತನಕ ದೂರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರೆಂದೂ ಈಚೆಗೆ ನನಗೆ ತಿಳಿಯಬಂತು. ನವರಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ ಪಾರಾಯಣವೂ, ರಾಮಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಯ್ಯನವರ ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರ ಮನೆಯ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ನನ್ನ (ಶ್ರೀಗಳ) ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಮನೆಯ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಾಣಾವರದ ವೇ||ಬ್ರ||ಶ್ರೀ|| ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಪೂರ್ವ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೂ, ಯಗಟಿಯಿಂದ ವೇದ ಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಚನ್ನಭಟ್ಟರು, ಸೂರಭಟ್ಟರು ಮುಂತಾದ ವೈದಿಕರು ಬಂದು (ನನಗೆ ತಿಳಿಯದ) ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೂ ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ (ಶ್ರೀಗಳಿಗೆ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತ್ತು. ವೇದಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರ ಮಕ್ಕಳು ಅಸಹಾಯ ಶೂರರು. ಕೆರೆಯಹಿಂದೆ ವೇದವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ನೆಲವನ್ನು ಅಗೆದು ಅಡಕೆ, ಬಾಳೆ, ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆದು ಒಂದು ನಂದನವನವನ್ನೇ ಎಬ್ಬಿಸಿದ್ದರು. ಇದೇ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯವರು ಅಯ್ಯನವರ ಶ್ರೀ ವೇಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯನವರು.
ಯಳ್ಳಂಬಳಸೆಯೆಂಬ ಅಗ್ರಹಾರವು, ಕರ್ಣಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಡೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಸಾಧಕರ, ಯತೀಂದ್ರರ, ಸಿದ್ಧರ ಬೀಡಾದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು, ಮಹಿಮಾತಿಶಯ ಸಂಪನ್ನರೂ ಲೋಕಹಿತೈಷಿಗಳೂ, ಜ್ಞಾನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೂ ಆದ ಮೂವರು ಯತಿಪುಂಗವರಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಯತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ ಪರಮಪೂಜ್ಯ
೧) ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಯೋಗೀಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಪರಮಹಂಸರು,
೨) ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು. ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಯಳ್ಳಂಬಳಸೆ (ವೈ.) ಸುಬ್ಬರಾಯರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದು ತರುವಾಯ ತುರೀಯಾಶ್ರಮವಾದ ಸಂನ್ಯಾಸಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕಾರಮಾಡಿ, ಯಶಃಕಾಯರಾದ, ಹೊಳೆನರಸೀಪುರದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳು.
ಮತ್ತು
೩) ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಜ್ಞಾನಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು. ಇವರ ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾದ ಹೆಸರು ವೇದಾಂತ ಶಿರೋಮಣಿ, ವಿದ್ವಾನ್ ವೈ ಎಸ್ ವಿಠ್ಠಲಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳೆಂದು. ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ ಹೊಳೆನರಸೀಪುರದ ಶ್ರೀಗಳ ಪಟ್ಟ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥರತ್ನಮಾಲೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಸ್ಥಾನ ತ್ರಯ ಭಾಷ್ಯಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದರು. ಸಂನ್ಯಾಸಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ಸಖರಾಯಪಟ್ಟಣದ ಶ್ರೀ ಗುರುನಾಥರ ತೀರ್ಥರೂಪರವರಿಗೂ ಅನಂತರ ಗುರುನಾಥರಿಗೂ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳು ಆಚಾರ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.
ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಯೋಗೀಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಪರಮಹಂಸರು
ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಯೋಗೀಂದ್ರರು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನುರಿತವರಾಗಿದ್ದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಲೋಕಹಿತದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಗರ್ಭಾಷ್ಟಮದಲ್ಲಿ ಉಪನೀತರಾದ ಅವರು ಮಹಾಪರಿವ್ರಾಜಕರಾಗಿದ್ದು, ಭರತಖಂಡದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿ ಭಾರತೀಯರ ಸನಾತನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪುನರುತ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯವೆಸಗಿದ್ದಾರೆ.
ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಯೋಗೀಂದ್ರರು ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠರೂ, ಜೀವನ್ಮುಕ್ತರೂ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಕರಿಗೆ ಆದರ್ಶ ಚರಿತರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಮಹತ್ತಾದ ಪುಣ್ಯ ಪುಂಜದಿಂದ, ಧರ್ಮರಕ್ಷಕನಾದ, ಮಹಿಮಾತಿಶಯಸಂಪನ್ನ ಭಗವಂತನ ಕೃಪಾತಿಶಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಭಾಗ್ಯಪರಿಪಾಕದಿಂದ ಜನ್ಮವೆತ್ತಿದರು. ಇಂಥಹ ಸದ್ಗುರುಗಳ ಪವಿತ್ರ ಚರಿತ್ರೆಯ ಚಿಂತನವು ಇಹ-ಪರಗಳ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪರಮಹಂಸ ಪರಿವ್ರಾಜಕಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ವೇದಾಂತರಹಸ್ಯಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪರಿಪಾಲನೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಗುರೂತ್ತಮರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಮಹಾವಾಕ್ಯಾದ್ಯುಪದೇಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಲೋಕ ಸಂಗ್ರಹ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭಾರತ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ವತ್ರ ಸಂಚರಿಸಿ ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿ ಪರಿವ್ರಾಜಕರೆನಿಸಿದರು. ತನ್ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ಪಂಡಿತ ಶಿಷ್ಯರು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದರು. ಸ್ವಕೃತವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಭೂತವಾದ ಭಾಷ್ಯಾದಿ-ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರಪಡಿಸಿದರು. ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದಂತಹ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವೈದಿಕ ಸಮಯಾಚಾರಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಪಾಂಡಿತ್ಯವು ಅಖಂಡವಾಗಿದ್ದಿತು. ಮೇಧಾ ಶಕ್ತಿಯೂ ಅಸಾಧಾರಣ. ಸರಸವೂ ಸರಳವೂ ಆದ ವಾಕ್ಸಂಪತ್ತು. ತೇಜಸ್ಸು-ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸುಗಳ ಗಣಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಮಹಾಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ, ಮಹಿತಾತ್ಮರಾದ ಈ ಸದ್ಗುರುಗಳು, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ವೇದ-ವೇದಾಂತ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ನ್ಯಾಯ ಮೀಮಾಂಸಾದಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದರು. ಸದ್ಗುರುಗಳ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಅನುಗೃಹೀತರಾದರು. ಸಂಪ್ರದಾಯವರ್ತಿಗಳಾಗಿ ವೇದಾಂತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಅರಿತು, ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡಿದರು. ಪರಿವ್ರಾಜಕರಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಸ್ವಧರ್ಮಾಚರಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿದರು. ಪಾದಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ಧರಿತ್ರೀತಲವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದರು.
ತಮ್ಮ ಉಪದೇಶಾಮೃತವೆಂಬ ಸುವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ತಪಶ್ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ದುರ್ಭಿಕ್ಷಾದಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದುರಾಚಾರವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದರು. ಸಾಧುಜನರನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದರು, ಧರ್ಮಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಗುಡಿಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರು. ತಾವಾದರೋ ಏನನ್ನೂ ಬಯಸದೆ ಪರತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿ ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮರಾದರು. ಇಂಥಹ ಮಹಾಮಹಿಮರಾದ ನಮ್ಮ ಆಚಾರ್ಯರ ಗುಣವರ್ಣನೆಯಾನ್ನಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಚರಿತ್ರಲೇಖನವನ್ನಾಗಲಿ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಉಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಎಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಕುಳ್ಳನು ಎತ್ತರದ ಮರದಲ್ಲಿರುವ ಹಣ್ಣನ್ನು ಬಯಸುವಂತೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ನಿರಂತರ ಗುರುಸ್ಮರಣೆಯ ಲಾಭೈಕದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಗುರುಬಂಧುಗಳಾದ ನಮಗೆ ಇಂತಹ ದುಃಸಾಧ್ಯವಾದ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯುಂಟಾಗಿರುವುದು ಅನುಚಿತವಾಗಲಾರದು.